شیخ موسی جگر خون(۱۳۲۷-۱۴۰۷هجری)
شیخ موسی فرزند حسن متخلص به جگرخون در سال ۱۳۲۳در روستای هسار از توابع ماردین متولد شد و در جوانی مقدمات علوم را همانجا فراگرفت و سپس به ماردین رفت و در خدمت ملاعبیداله ماردینی تلمذ کرد و فقه و حدیث و حکمت و تفسیر قران را از او آموخت و به اخذ افتا نائل آمد و پس از آن به مهاباد رفت وپس از شکست شیخ سعید پیران به سرودن اشعار حماسی پرداخت و پس از مدتی دربدری به قامشلی رفت ولی در آنجا مدتی زندانی شد و پس از آزادی عازم سوئد شد ولی دیری نپایید که به سال ۱۴۰۵ هجری بدرود حیات گفت و جنازه اش را به شهر قامشلی بردند و در آنجا به خاک سپردند.
جگر خون یکی از سرایندگان کرد است و او در نظم و نثر استاد بود و از او آثاری به یادگار مانده از جمله:سه ورا ئازادی/جیم و گولپه ری/پریسکی و پیتی/رشوی داری/گوتنا پیشی یان/کیم ئه ز/میدیا و سالار/رووناک/زه ند ئاویستا/شه فه ق/فه ر هه نگا کوردی/ده ستوور ازمانی کوردی.
از اشعار او:
کوردن و مه ردن و پر خوه سه ر خوه بوون : ای کرد دلیر!چه لذت بخش است آزادی
ئه و ده می ی تارو ته نگ مه دین قانه چوون : آن روزگار تار و تنگ و خفت بار که دیدیم سپری شد
ده ست بدن هه ف هه می پیشکه فن ئه م هه می : دسته به دست هم دهیم و راه پیشرفت را پیش گیریم
دابچن بو وه لات یان مرن یان فه لات : تا روی سوی میهن گذاریم یا مرگ یا میهن
روژ لمه هاته سه ر زور هشیاربن ژ خه ف: خورشید ما طلوع کرده و بی درنگ هشیار شوید و از خواب برخیزید
ئه و ده ما جه نگ و شه ر پر پاشکه تن تین هه ف:اکنون هنگام نبرد و عقب راندن دشمن است
ده ست بدن هه ف هه می پیشکه فن ئه م هه می:دست به دست هم دهیم و راه پیشرفت را پیش گیریم
دابچن بو وه لات یان مرن یا فه لات:تا روی سوی میهن گذاریم یا مرگ یا میهن
مه دفین ئوول و به خت مه د فین سه ر خوه بوون:من خواستار خوشبختیم من خواستار آزادیم
مه دفین تاج وتخت مه د فین پیشقه چوون:من خواستار اریکه آزادیم من خواستار پیشرفت و ترقی هستم
ده ست بدن هه ف هه می پیشکه فن ئه م هه می:دست به دست هم دهیم و راه پیشرفت و ترقی را پیش گیریم
دابچن بو وه لات رزگار که ن فه لات:تا روی سوی میهن گذاریم و کشور را آزاد کنیم
منبع : کتاب تاریخ کرد وکردستان نوشته صدیق صفی زاده
تخت سليمان (تكاب)
زه كه ريا عه بدولا
خواننده جوان كرد
